O PROJEKCIE

Osadnictwo celtyckie stanowiło bardzo ważny czynnik kształtujący rozwój cywilizacji barbarzyńskiej.

To właśnie przedstawiciele kultury lateńskiej wprowadzili na obszary współczesnej Polski wiele istotnych innowacji w dziedzinie technologii, gospodarki oraz stosunków społecznych, które przyczyniły się do dynamicznego rozwoju kulturowego.

Eksploracja celtyckiego naczynia na stanowisku w Samborowicach (fot. J. Soida).

Paradoksalnie tak ważny temat badawczy do wielu lat nie był przedmiotem kompleksowych studiów. Wynika to prawdopodobnie z tego, że problematyką kultury lateńskiej na obszarze Polski zajmuje się niewielu badaczy. Z tej przyczyny istnieje obecnie potrzeba kompletnego opracowania nowych źródeł oraz weryfikacji wcześniejszych danych, które w wielu przypadkach są błędne i zaciemniają prawdziwy obraz rozwoju kultury lateńskiej.

Wiele wniosków badawczych, które funkcjonują w literaturze przedmiotu opiera się niestety na wątłych podstawach, dlatego bardzo potrzebne jest stworzenie nowej bazy źródłowej. Gwałtowny rozwój technologii stosowanych we współczesnej archeologii oraz idąca z nim w parze zwiększona „skuteczność” badawcza może pomóc w przezwyciężeniu wielu dotychczasowych problemów, związanych z rozpoznaniem osadnictwa kultury lateńskiej.

konserwacja

Fragment celtyckiej zapinki znalezionej w Samborowicach. Pierwotny stan zachowania po eksploracji, zdjęcie rentgenowskie i stan finalny po konserwacji (fot. P. Dulęba, M. Konczewska).

Przedstawiciele kultury lateńskiej, których utożsamia się ze znanymi ze źródeł antycznych plemionami celtyckimi, byli swoistym „motorem” wielu istotnych przemian kulturowych i społecznych jakie zaobserwowano w na rozległych obszarach europejskiego Barbaricum. Paradoksalnie, materiały kultury lateńskiej pochodzące z badań archeologicznych i przypadkowych znalezisk z obszaru Śląska w porównaniu do innych jednostek taksonomicznych nie są liczne. Kultura lateńska wywarła olbrzymi wpływ na inne sąsiednie kultury epoki żelaza, które uległy tzw. procesowi latenizacji. Z tego powodu chronologię wspomnianych jednostek „dowiązywano” do chronologii kultury lateńskiej.

To może również decydować o zmianach w systematyce chronologicznej obowiązującej nie tylko dla Śląska ale również dla całego międzyrzecza Wisły i Odry. Opracowanie większych serii materiałów zabytkowych, pozyskanych z nowszych badań, które znane są głównie z niewielkich sprawozdań lub komunikatów, pozwoli na rekonstrukcję powiązań ponadregionalnych w obrębie strefy osadnictwa celtyckiego w Europie Środkowej.